ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೊಂದೇ ಸಾಕು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲು ಭಾರತದ ಕೈ ತಪ್ಪಲು!

ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯದ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.  ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಚೀನಾ ಈಗಾಗಲೇ ಗಾಳ ಹಾಕಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ   ಅಂತಕನ ಆಹ್ವಾನವೇಸರಿ!

-      ಕೀರ್ತಿರಾಜ್

(ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು,

ಅಲಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)

-      ಪ್ರಶಾಂತ್ ಎಸ್. ಪಿ.

(ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು,

ಗೋಪಾಲ್ ರಾಜು ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜ್)

ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂಶಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳ ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಬರಿ ನೆರೆಯರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೇ ಆಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಕಲಶಪ್ರಾಯವೆಂಬಂತೆ 1950 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಿತೃತ್ವ ಒಪ್ಪಂದ ಭಾರತ ನೇಪಾಳದಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂಥ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಪಾಸ್ ಪೊರ್ಟ್ ಅಥವಾ ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದೆಯೆ ಪರಸ್ಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಮತ್ತು ವಾಸಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಭಂದವನ್ನುಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ನೇಪಾಳ ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ವಲಯದ ಭಾಗವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇದ್ದರೆ ಹೀಗಿರಬೇಕು ಎಂಬಂತಿದ್ದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ 1970 ರ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಿಶ್ವಾಸಅಪನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಸಿಕ್ಕಿಂನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ನೀತಿಯನ್ನು ನೇಪಾಳ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಟೀಕಿಸಿದ ನೇಪಾಳ ಮುಂದಕ್ಕೂ ಭಾರತದಿಂದ ಒದಗಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಊಹಿಸಿತ್ತು.ಮುಂದೆ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟವು.

ಒಡೆದುಹೋದ ಭಾರತ -ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾ ಪ್ರಭಾವ, ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಭಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಂತ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಜಟಿಲತೆ ಇದೆಎಂದಲ್ಲ. ಭಾರತ-ನೇಪಾಳಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಅವಿಶ್ವಾಸ, ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ. ಆಗಾಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸರಕಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಯ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗಳೂ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನಡುವಿನ ಕಂದಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸರಕಾರಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಕೈವಾಡವಿದೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳ ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರವಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು, ಭಾರತ ತನ್ನ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಫ಼ಲವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಥಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ, ಇವತ್ತಿಗೆ ನೇಪಾಳದ ಆದ್ಯತೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಚೀನಾ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೇಪಾಳ ಕೆರುಂಗ್ ನಿಂದ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆಪೊಕಾರ ಮತ್ತು ಲುಂಬಿನಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಭಾರತ ನೇಪಾಳ ಗಡಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಆತಂಕಕಾರಿ.

ಚೀನಾ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಹಿಂದೆ ದುರುದ್ದೇಶವಿದ್ದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ. ಭಾರತ ತನ್ನ ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಲು ವಿಫ಼ಲವಾದಲ್ಲಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮುಕ್ತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದು. ಬಾಂಗ್ಲಾವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಚೀನಾತದನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು! ಇದಲ್ಲದೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಆರು ರೈಲ್ವೆ ಯೊಜನೆಗಳಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ನಿಡುವ ಯೊಜನೆಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಢಾಕಾಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕ ವಲಯ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಚೀನಾದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಏಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಚೀನಾಗೆ ಇರುವ ಲಾಭವೇನು? ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಂದುರಾಷ್ತ್ರದೊಡನೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ನೇಪಾಳದೊಂದಿನ ಸಂಭಂಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಿಕ ಲಾಭವಾಗದಿದ್ದರೂ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಇದ್ದೇ ಇದೆ!

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂದರೆ ಜನವರಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯವಾದ ಮಾಧೇಸಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವುದು, ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.ಮಾದೇಸಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತ ತಳೆದಿರುವ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ನೇಪಾಳದ ಜನರಿಗೆಹತ್ತಿರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರತ ಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆಯೆಂದಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಭಾರತದ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಬಳಿಕ ನೇಪಾಳದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದು ಮುರಿದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ನೇಪಾಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ಭಾರತ ಭೇಟಿಯೂ ಸಹ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಅದರೆ ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳುಮತ್ತು ಆಶಾವಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ತದನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹೆಡೆಯೆತ್ತಿದೆ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಮಾಧೇಸಿ ಹೋರಾಟಗಾರರು ತಡೆಯನ್ನು ಒಡ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತ ಒಡ್ಡಿರುವತಡೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಭಾರತ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ ನೇಪಾಳ ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾರತ ನೇಪಾಳದ ಮೇಲೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹೇರಿದೆಯೋ? ಅಥವಾ ಮಾದೇಸಿ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದಾರೋಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಭಾರತ ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅವಿಶ್ವಾಸದ ಕೂಪದೊಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿತ್ತು!

ಭಾರತ ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ  ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಭಾರತಕಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಹಲವರು ತಳೆದರಾದರೂ, ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ನೇಪಾಳ ಚೀನಾ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೂ ಭಾರತ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತಾಳಿದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನ ಈ ಪುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ದುರಂತವಾಗಿಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾ ನೇಪಾಳವನ್ನು ತನ್ನ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 2014ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಕ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವ ಚೀನಾ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾಗದು!

ಭಾರತದಿಂದ ದೂರಾಗಿ ಚೀನಾದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದ ಖಡ್ಗ ಪ್ರಸಾದ್ ಓಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳರಾಜಕೀಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಅನೂಹ್ಯ ತಿರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಪುಷ್ಪ ಕಮಲ್ ದಹಾಲ್ ಅಂದರೆ ಪ್ರಚಂಡರವರು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಚಂಡರವರು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡೂರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಿಮಲೇಂದ್ರ ನಿಧಿಯವರನ್ನೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ನಿಧಿಯವರ ಭಾರತ ಭೇಟಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಭಾರತ ನೇಪಾಳಗಳುಹಳೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರಿಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಪ್ರಚಂಡ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹೊಸ ಹುಮ್ಮಸ್ಸುಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ರಚಂಡ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರದ ಪಾಲುದಾರರಾದ ಶೇರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಿದ್ದು, ಶೇರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಕೂಡ ಭಾರತದ ಪರ ನಿಲುವನ್ನುಹೊಂದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಚಾರ. ಶೇರ್ ಬಹದ್ದೂರ್  ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆ ನೀಡಿರುವ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಭಾರತದಕಾಳಜಿಗಳನ್ನೂ ನೇಪಾಳ ಸರಕಾರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಭರವಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದ್ಧತೆಯಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಪಾಳ-ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಂಧವ್ಯ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಲಿದೆ.

      (This article was published in Vijaya Karnataka newspaper on 13 September 2016)

      KEERTHIRAJ (keerthiraj886@gmail.com)

      Assistant Professor

International Relations and Political Science

Alliance University, Bangalore. 

PRASHANTH S. P. (prashsp92@gmail.com)

Guest Lecturer,

Political Science

Dr. S. Gopalaraju Govt. First Grade College,

Anekal

ಚೀನಾದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಫೋಬಿಯಾ'

ಶಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳೂ ಚೀನಾಗೆ ಭಾರತದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು 'ಇಂಡಿಯಾ ಫೋಬಿಯಾ' ಎಂಬ ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಚೀನಿ ನಾಯಕರು ಒಂದು ಕಡೆ ಭಾರತದ ಗೆಳೆತನಕ್ಕೆ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಾ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವ ಇಬ್ಬಂದಿ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.

- ಕೀರ್ತಿರಾಜ್

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಎನ್ ಎಸ್ ಜಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚಿ ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೂ ತನ್ನ ವಿರೋಧವಿದೆಯೆಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಚೀನಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ರವಾನಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಚೀನೀ ನಾಯಕರ ಚಿಕ್ಕ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಿರಿದಾಗಿಸಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ವಿಶ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಚಿತ್ರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಪರಮ ಮಿತ್ರರಂತೆ ಕಂಡರೂ ಮಿತ್ರರಲ್ಲ, ಪರಮ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಕಂಡರೂ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ ಎಂಬಂಥ ದ್ವಂದ್ವ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪರದೇಶಿಯಂತಿದ್ದಾಗ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ಚೀನಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದು! ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಗೂ ಅಡ್ಡಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಚೀನಾ!

ಚೀನಾದ ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ನಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಡೆಗಿನ ಚೀನಿ ನಾಯಕರ ಮನೋಭಾವಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಕಾರಣವೆನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.  ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡಾಗ ನೆಹರೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕತ್ವ ತಮ್ಮದೆಂದು ಹಿಗ್ಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಚೀನಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತವನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾಗಳಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿಸುವ ವಸಾಹತು ಎಂದಷ್ಟೇ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಚೀನೀ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರಿಗೆ ಮಾವೋ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಕೌಮಿಂಟಾಂಗ್ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಷ್ಟೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾವೋ ನಿಜವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ನಾಯಕನೇ ಹೊರತು ನೆಹರೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಯಕನಾಗಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ನೆಹರೂ ಚೀನಾ ನಾಯಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾಗಳ ಕೈಗೊಂಬೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರು.

ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾವನ್ನು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ನೆಹರೂ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಭಾರತದ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯಿತ್ತು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯನಾಗಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆಹ್ವಾನ ಬಂದಾಗ, ಚಿನ್ನದಂಥ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನೆಹರೂ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ನ ನಾಸೆರ್, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಸುಕಾರ್ನೊವ್ ರಂತೆ ಮಾವೋ ಕೂಡ ಭಾರತ ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಯಕನಾಗಲು ಹೆಗಲು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಟಿಬೆಟ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತಕ್ಕಿದ್ದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನೂ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು ನಮ್ಮ ಚಾಚಾ ನೆಹರೂ! 'ಹಿಂದಿ-ಚೀನಿ ಭಾಯಿ ಭಾಯಿ' ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನೆಹರೂ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಚೀನಾದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಅದರೆ 'ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಡಂಗಿ, ಈಸ್ಕೊಂಡವ ವೀರಭದ್ರ' ಎಂಬಂತೆ ನೆಹರೂ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯಾವ ಸಂಕೋಚವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಜೇಬಿಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಾವೊ ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ನಿಮಿಷವೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ! ಅಂದು ಅಪಾತ್ರರಿಗೆ ನೆಹರೂ ಮಾಡಿದ ದಾನ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತವನ್ನು ದುಃಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಂಡುಂಗ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದಾಗ, ನೆಹರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಚೀನಾದ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಚೌ ಎನ್ ಲಾಯ್ ಗೆ ಭಾರತದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಗೌರವವೂ ಕೃತಕ ಎಂದೆನಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯರು ಚೀನಾ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಚೂರಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಅಸಮಧಾನದಿಂದಲೇ ಬೀಜಿಂಗ್ ಗೆ ಮರಳಿದ್ದ ಚೌ ಎನ್ ಲಾಯ್. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಚೌ ಎನ್ ಲಾಯ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ದಲಾಯಿ ಲಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಮೊಹನ್ ಗಡಿ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಚೀನಾ ಒಲವು ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೆಹರೂ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಇವೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆ, ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದ ಚೀನಾಗೆ ಒಳಗಿಂದೊಳಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಭಾರತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭೀತಿಯಿತ್ತು. ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರಿಗೆ ಮುಳ್ಳಾಗಬಲ್ಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೇಶವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಭಾರತ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಚೀನಾ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಚೀನಾದ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಕಾಡಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯೇನಿಲ್ಲ, ಚೀನಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದಲಾಯಿ ಲಾಮರವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದಾಗಲಂತೂ, ಭಾರತ ಚೀನಾದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮಾವೋ ಬಾಲ ತುಳಿದ ಹಾವಿನಂತಾಗಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ನೆಹರೂ ಧರ್ಮಶಾಲಾದಲ್ಲಿ ಗಡೀಪಾರಾಗಿದ್ದ ಟಿಬೆನ್ನಿಯನ್ನರ ಸರಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ನೆಹರೂ ನಂತರದ ಸರಕಾರಗಳೂ ಈ 'ಮುಕ್ತ ಟಿಬೆಟ್' ನೀತಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದಾಗ ಚೀನಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಗ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಈ ಟಿಬೆಟ್ ಪರ ನೀತಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದು ಬಂದರೂ, ಇವತ್ತಿನ ವರೆಗೂ ದಲಾಯಿ ಲಾಮ ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ್ಯಾರೂ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ತನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ ಹಲವಾರಿದ್ದರೂ ಕೊನೆಗೂ ಭಾರತವೇ ಇಲ್ಲೂ ತಲೆದಂಡ ತೆರಬೇಕಾಯಿತೇ ವಿನಃ ಬೇರಾವ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಅಲ್ಲ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ದಳ, ತನ್ನ ಸಮಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರ ರಾಜಕೀಯ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಯ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ೧೯೫೮ರವರೆಗೆ ಚೀನಾ ಕ್ಸಿಯಾನ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿದ ಟಿಬೆಟ್ ಗೆ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಗುಪ್ತಚರ ದಳದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಚೀನಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ರಸ್ತೆ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮುಖಾಂತರ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆದ ಮೇಲೆ ಕೊನೆಗೆ, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಚೀನಾ ತನ್ನದೆಂದು ವಾದಿಸತೊಡಗಿದಾಗ, ನೆಹರೂ ಅವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ತಕ್ಷಣವೇ ನೆಹರೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಭೂಭಾಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈ ಮೀರಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಚೀನಿ ಸೈನ್ಯ ಭಾರತದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಮುಂದೊತ್ತಿ ಬಂದಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲು ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ನಿಯೋಜನೆಯಾಗಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನ ವಿರೋಧವನ್ನೂ ಎದುರಿಸದೆ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಚೀನಿ ಸೈನಿಕರು ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬಂದಿದ್ದರು!

೧೯೬೨ರ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಎಲ್ ಒ ಸಿ ( Line of Actual Control )ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಐದು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಚೀನಾ ತನ್ನ ಭೂಪಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಡಿರೇಖೆಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಚೀನಾ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಈ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದು ಚೀನಾದ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಚೀನಾ-ಭಾರತ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ಯರ್ಥವಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಸೈನ್ಯ ಇಂಡೋ ಪಾಕ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಲ ಉಡುಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಭಾರತ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಚೀನಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರಿಗೆ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಶಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳೂ ಚೀನಾಗೆ ಭಾರತದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು 'ಇಂಡಿಯಾ ಫೋಬಿಯಾ' ಎಂಬ ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಚೀನಿ ನಾಯಕರು ಒಂದು ಕಡೆ ಭಾರತದ ಗೆಳೆತನಕ್ಕೆ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಾ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವ ಇಬ್ಬಂದಿ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎನ್ ಎಸ್ ಜಿ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದರಿಂದಲೋ ಭಾರತವನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರಲು ಕಾರಣ ಇದೇ 'ಇಂಡಿಯಾ ಫೋಬಿಯಾ'. ಭಾರತ ಚೀನಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೆದಕಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚೀನಾದ ಈ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ನೆಹರೂ ಕಾಲದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯೇ ಕಾರಣವಾಯ್ತೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

 KEERTHIRAJ (keerthiraj886@gmail.com)

·   Currently serving as a Faculty for International Relations and Political Science at Alliance University, Bangalore. 

      (This article was published in Hosa Diganta newspaper on 12 July 2016)